รูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาจังหวัดอย่างยั่งยืน : จังหวัดตรัง
คำสำคัญ:
เศรษฐกิจชุมชน, การพัฒนา, ยั่งยืน, จังหวัดตรังบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน 2) ศึกษาระดับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน 3) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาจังหวัดอย่างยั่งยืน และ 4) เพื่อนำเสนอแนะรูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาจังหวัดอย่างยั่งยืน โดยมีกลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนในพื้นที่จังหวัดตรัง จำนวน 400 คน รวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ คือ ค่าการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สมการการถดถอยของพหุคูณ
ผลการวิจัย พบว่า สภาพปัญหาและความต้องการของประชาชนในพื้นที่ มีดังนี้ 1) การขยายตัวทางเศรษฐกิจค่อนข้างต่ำ เนื่องจากโครงสร้างเศรษฐกิจส่วนใหญ่พึ่งพาภาคเกษตร 2) การใช้นวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตค่อนข้างน้อย 3) ปัญหาด้านคุณภาพบริการของแหล่งท่องเที่ยว 4) ปัญหาด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมถูกทำลาย 5) ปัญหาด้านโครงสร้างประชากรในจังหวัดที่มีแนวโน้มการเพิ่มขึ้นของสังคมผู้สูงอายุ และ 6) ปัญหาด้านยาเสพติด ด้านระดับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอยู่ในระดับมาก (x ̅= 3.64, S.D = .910) ขณะที่ผลการวิเคราะห์สมการการถดถอยพหุคูณ ชี้ว่าปัจจัยการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ด้านการพัฒนาเศรษฐกิจ ด้านการพัฒนาเครือข่าย และด้านสิ่งแวดล้อม มีผลต่อการพัฒนาจังหวัดอย่างยั่งยืน คิดเป็นร้อยละ 79.8 และผู้วิจัยได้นำเสนอรูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาจังหวัดตรังอย่างยั่งยืนผ่านตัวแปรเศรษฐกิจ เครือข่าย สิ่งแวดล้อม ได้เป็นรูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน “TRANG Model”
เอกสารอ้างอิง
กรมบัญชีกลาง. (2564). ข้อมูลพื้นฐานเศรษฐกิจจังหวัดตรังปี 2564. ตรัง: สำนักงานคลังจังหวัดตรัง.
กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด สำนักงานจังหวัดตรัง. (ม.ป.ป.). แผนพัฒนาจังหวัดตรัง พ.ศ.2566-2570. ตรัง: สำนักงานจังหวัดตรัง.
กาญจนารถ แก้วทิพย์ และคณะ. (2563). รูปแบบการขจัดความยากจนเพื่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 336-347.
กิติศักดิ์ ทองมีทิพย์. (2564). พััฒนาการเกษตรกรรมของประเทศไทย: ในมิติด้านการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต. วารสารพัฒนศาสตร์, 132-162.
โครงการสมาชิกวุฒิสภาพบประชาชนในพื้นที่จังหวัดภาคใต้. (2563). สรุปรายงานผลการดำเนินงานโครงการสมาชิกวุฒิสภาพบประชาชนในพื้นที่จังหวัดภาคใต้ จังหวัดตรัง และจังหวัดสตูล. โครงการสมาชิกวุฒิสภาพบประชาชนในพื้นที่จังหวัดภาคใต้.
จีรนันต์ ไชยงาม นอกซ์ และคณะ. (2560). ทุนทางสังคมและวัฒนธรรมกับเศรษฐกิจชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์. เชียงราย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
ทศพร แก้วขวัญไกร. (2560). ทางรอดวิกฤติเศรษฐกิจด้วยแนวทางวิสาหกิจชุมชน. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 33-50.
ธรรมจักร เล็กบรรจง และคณะ. (2565). การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงเกษตรอย่างยั่งยืนของชุมชนนาหมื่นศรีอำเภอนาโยงจังหวัดตรัง. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 81-110.
ธวัชชัย เคหะบาล. (2560). การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนประมงอย่างมีส่วนร่วม กรณีศึกษาบ้านทับปลา ตำบลหนองสรวง อำเภอหนองกุงศรี จังหวักาฬสินธุ์. วารสารการบริหารปกครอง, 336-358.
พัชราวลัย ศุภภะ. (2561). เครือข่ายการพัฒนาความเป็นเมืองของชุมชนต้นแบบในองค์กรชุมชนตำบลไร่ขิง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 69-80.
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มส่งเสริมอาชีพก้านจากบ้านนายอดทอง. (2562). วิสาหกิจชุมชนกลุ่มส่งเสริมอาชีพก้านจากบ้านนายอดทอง อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง. ตรัง: วิสาหกิจชุมชนกลุ่มส่งเสริมอาชีพก้านจากบ้านนายอดทอง อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง.
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย. (ม.ป.ป.). รายงานการสนับสนุนการพัฒนาระบบเศรษฐกิจและทุนชุมชน “การพัฒนาระบบเศรษฐกิจและทุนชุมชนสู่ชุมชนเข้มแข็งจัดการตนเอง”. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน).
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสอง พ.ศ.2560 - 2564. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานจังหวัดตรัง. (2562). แผนพัฒนาจังหวัดตรัง พ.ศ.2561 - พ.ศ.2564. ตรัง: กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด สำนักงานจังหวัดตรัง.
สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดตรัง. (2564). กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรกรทุ่งรวงทอง ต.ท่าข้าม อ.ปะเหลียน จ.ตรัง ต่อยอดทำกุ้งป่นหลายรสชาติขายออนไลน์. เข้าถึงเมื่อ 19 มกราคม 2566. จาก https://thainews. prd.go.th/th/news/print_news/TCATG210719104117642
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (ม.ป.ป.). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสาม พ.ศ. 2566 – 2570. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (ม.ป.ป.). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่แปด (พ.ศ. 2540 – 2544). กรุงเทพ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักทะเบียนกลาง. (2565). สถิติประชากรจากประกาศสำนักทะเบียน เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร. เข้าถึงเมื่อ 7 มกราคม 2565. จาก ระบบสถิติทางการทะเบียน: https://stat.bora. dopa.go.th/stat/pk/pk_64.pdf
สำนักท่องเที่ยวโดยชุมชน องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน). (2560). CBTทำอย่างไรให้ยั่งยืน. กรุงเทพ: สำนักท่องเที่ยวโดยชุมชน องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน).
Brundtland Commission. (1987). Our Common Future: Report of the World Commission on Environment and Development. Retrieved 11 July 2019, From http://www.undocuments.net/our-common-future.pd
centraltham. (ม.ป.ป.). ทำหมื่นศรี ทำตำนานผ้าให้มีชีวิต. เข้าถึงเมื่อ 10 มกราคม 2566. จาก https://centraltham.com /projects/na-muen-sri
Thai PBS. (2563). ผ้าทอนาหมื่นศรีในวิถีใหม่: หัวใจในลายผ้า. เข้าถึงเมื่อ 26 เมษายน 2563. จาก https: //www. youtube.com/watch?v=xaeIdcngtMM
