การพัฒนาบอร์ดเกมบิงโกเพื่อสร้างความตระหนักรู้เรื่องอาชญากรรมแก๊งคอลเซ็นเตอร์

ผู้เขียน

  • เชาวเจตน์ แสงศิริ สาขาอาชญาวิทยาและงานยุติธรรม คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • อุนิษา เลิศโตมรสกุล สาขาอาชญาวิทยาและงานยุติธรรม คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

แก๊งคอลเซ็นเตอร์, บอร์ดเกม, ความรู้ความเข้าใจ, เกมการเรียนรู้, การป้องกันอาชญากรรม

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง “การพัฒนาบอร์ดเกมบิงโกเพื่อสร้างความตระหนักรู้เรื่องอาชญากรรมแก๊งคอลเซ็นเตอร์” มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของบอร์ดเกมบิงโกตอบคำถามในการเสริมสร้างความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับอาชญากรรมแก๊งคอลเซ็นเตอร์ 2) เพื่อวิเคราะห์ประเด็นความเข้าใจผิดของกลุ่มเป้าหมายต่ออาชญากรรมดังกล่าว และบทบาทของเกมในการแก้ไขช่องว่างความรู้ 3) เพื่อประเมินระดับความพึงพอใจและผลของเกมต่อทัศนคติและพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมแก๊งคอลเซ็นเตอร์ การศึกษาครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงทดลอง โดยแบ่งกลุ่มตัวอย่างออกเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ประชากรเป้าหมายคือนิสิต นักศึกษา และประชาชนทั่วไปในกรุงเทพมหานครที่มีอายุ 20 ปีขึ้นไป จำนวน 20 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 10 คน โดยใช้การคัดเลือกแบบเจาะจง (purposive sampling) เก็บข้อมูลโดยใช้แบบทดสอบก่อนและหลังการเล่นเกม แบบสอบถามความพึงพอใจ และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติ t-test สำหรับกลุ่มอิสระ และ paired t-test ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) เครื่องมือหลักคือบอร์ดเกมบิงโกที่ได้รับการออกแบบตามทฤษฎีการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ (Experiential Learning Theory) เพื่อให้ผู้เล่นได้มีส่วนร่วมกับสถานการณ์จำลองที่สะท้อนรูปแบบการหลอกลวงของแก๊งคอลเซ็นเตอร์

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนความรู้และความเข้าใจหลังเล่นเกมสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม แสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพของบอร์ดเกมบิงโกในการเสริมสร้างความรู้และความเข้าใจต่อประเด็นอาชญากรรมดังกล่าว นอกจากนี้ กลุ่มทดลองยังมีแนวโน้มลดความเข้าใจผิดในประเด็นสำคัญ เช่น ความเข้าใจเกี่ยวกับลักษณะการหลอกลวงทางจิตวิทยา และวิธีป้องกันตนเอง ขณะที่ผลการประเมินความพึงพอใจพบว่า ผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่ให้คะแนนในระดับสูง โดยผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่ระบุว่าเกมมีส่วนช่วยให้ตนสามารถจดจำเนื้อหาได้ดี เข้าใจง่าย และสามารถนำไปใช้ในชีวิตจริง ข้อเสนอแนะในการพัฒนา คือ ควรส่งเสริมการใช้สื่อการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ เช่น บอร์ดเกม ในการสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับอาชญากรรมร่วมสมัย โดยเฉพาะในกลุ่มประชากรที่เปราะบางต่อการตกเป็นเหยื่อ และควรขยายผลการใช้บอร์ดเกมในระดับชุมชน และพัฒนาเป็นรูปแบบออนไลน์เพื่อเข้าถึงกลุ่มประชากรที่เปราะบางมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

ประชาไท. (2567). เดือน ก.พ. 2567 ประชาชนแจ้งความออนไลน์ถูกโกงกว่า 2.4 พันล้านบาท. ออนไลน์. สืบค้นเมื่อ 15 มิถุนายน 2567, จาก https://prachatai.com/journal/2024/03/108368

วรจสมน ปานทองเสม. (2563). การศึกษาพฤติกรรมเอื้อสังคมโดยใช้เกมบิงโกตามทฤษฎีสุขภาวะ ร่วมกับการสอนดนตรีแบบเดี่ยว. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย). chrome-extension://efaidnbmn nnibpcajpcglclefindmkaj/https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=5234&context=chulaetd

สรวิศ บุญมี. (2566). ภัยแก๊งคอลเซ็นเตอร์ จากอาชญากรรมทางเศรษฐกิจสู่อาชญากรรมทางเทคโนโลยี. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 17(2), 19–26. https://he01.tci-thaijo.org/ index.php/EAUHJSci/article/view/261423

สุมนทิพย์ จิตสว่าง, ปิยะพร ตันณีกุล, และนัทธี จิตสว่าง. (2563). โครงการอาชญากรรมข้ามชาติ: ภัยคุกคามประเทศไทยเกี่ยวกับแก๊งคอลเซ็นเตอร์. (รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์, สํานักงานคณะกรรมการส่งเสริม วิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม).

อุนิษา เลิศโตมรสกุล, และอัณณพ ชุบำรุง. (2561). อาชญากรรมและอาชญาวิทยา (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs. NJ: Prentice Hall.

Downloads

ตีพิมพ์แล้ว

2025-10-24

How to Cite