การให้ความสำคัญและการใช้ประโยชน์พยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ในคดีอาญาเกี่ยวกับชีวิต ร่างกายและเพศ ของพนักงานสืบสวนสอบสวนในสังกัดตำรวจภูธรภาค 7
คำสำคัญ:
การให้ความสำคัญ, การใช้ประโยชน์, พยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์, คดีอาญาเกี่ยวกับชีวิต ร่างกายและเพศบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการให้ความสำคัญและการใช้ประโยชน์พยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ในคดีอาญาเกี่ยวกับชีวิต ร่างกายและเพศ ของพนักงานสืบสวนสอบสวนในสังกัดตำรวจภูธรภาค 7 และ 2) ศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการใช้ประโยชน์พยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ในคดีอาญาเกี่ยวกับชีวิต ร่างกายและเพศ ของพนักงานสืบสวนสอบสวนในสังกัดตำรวจภูธรภาค 7 โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ จากการเก็บข้อมูลจากพนักงานสืบสวนสอบสวน 297 ราย และการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มจากตำรวจ สายผู้บริหาร 16 ราย ผลการวิจัย พบว่า ระดับการศึกษาและอายุงานมีผลต่อการให้ความสำคัญและการใช้ประโยชน์จากพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ ในคดีอาญาเกี่ยวกับชีวิต ร่างกายและเพศ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนด้านการให้ความสำคัญต่อพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ (????̅ = 4.21, SD= 0.359) จัดอยู่ในระดับมาก สะท้อนให้เห็นว่า กลุ่มตัวอย่างตระหนักถึงความจำเป็นของหลักฐานเชิงวิทยาศาสตร์ในทุกขั้นตอนของกระบวนการสืบสวนสอบสวน และมีความคิดเห็นไปในทิศทางเดียวกัน และด้านการใช้ประโยชน์จากพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ (????̅ = 3.81, SD= 0.403) จัดอยู่ในระดับมาก การให้ความสำคัญต่อพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์และการใช้ประโยชน์จากพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ ในคดีอาญาเกี่ยวกับชีวิต ร่างกายและเพศ ของพนักงานสืบสวนสอบสวนในสังกัดตำรวจภูธรภาค 7 มีความสัมพันธ์กันในเชิงบวก (r= 0.560, P= 0.000) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยมีค่าระดับความสัมพันธ์ในระดับ ปานกลาง กล่าวคือ แสดงว่าเมื่อเจ้าหน้าที่ให้ความสำคัญมากขึ้น ยิ่งมีแนวโน้มใช้ประโยชน์จากพยานหลักฐานมากขึ้น ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพ ยังสะท้อนปัญหาว่า ควรมีการพัฒนาโครงสร้างสนับสนุนด้านระบบและเทคโนโลยี เช่น การจัดตั้งฐานข้อมูลพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ส่วนกลาง ระบบติดตามผลตรวจแบบออนไลน์และการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน เพื่อให้การตรวจสอบและวิเคราะห์หลักฐานเป็นไปอย่างโปร่งใส รวดเร็ว และสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ อีกทั้งมีข้อเสนอให้จัดตั้งทีมสหวิชาชีพระหว่างตำรวจ นักนิติวิทยาศาสตร์และแพทย์นิติเวช เพื่อร่วมกันตรวจสถานที่เกิดเหตุในคดีอาญาร้ายแรง โดยเฉพาะคดีเกี่ยวกับชีวิต ร่างกาย และเพศ เพื่อให้การเก็บหลักฐานครอบคลุมและถูกต้องตามหลักวิทยาศาสตร์มากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศกลาง. (2566). สถิติคดีอาญา สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. เข้าถึงเมื่อ 8 มิถุนายน 2568. https://citc.police.go.th/stats
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2565). รายงานผลการดำเนินงานของสำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจประจำปีงบประมาณ 2565. กรุงเทพฯ:สำนักงานตำรวจแห่งชาติ.
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2560). เอกสารเผยแพร่. เข้าถึงเมื่อ 10 มิถุนายน 2568. https://www.oap.go.th/
สำนักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม. (2545). เอกสารประกอบการจัดตั้งสถาบันนิติวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ:กระทรวงยุติธรรม.
สำนักงานพิสูจน์หลักฐานกลาง. (2561). คู่มือการบริหารจัดการสถานที่เกิดเหตุ. กรุงเทพฯ: สำนักงานตำรวจแห่งชาติ.
สุพิศ ปราณีตพลกรัง. (2560). หน้าที่และอำนาจของพนักงานสอบสวนในการดำเนินคดีอาญา. กรุงเทพฯฯ:มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
สุวรรณา ลาภสุวัจนานนท์. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการให้บริการของสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กระทรวงยุติธรรม. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชียฉบับสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 10(3), 235-247.
อรรถพล เเช่มสุวรรณ. (2554). นิติวิทยาศาสตร์ 1 เพื่อการสืบสวนสอบสวน (4 ed.). กรุงเทพฯ: บริษัททีซีจี พริ้นติ้ง จำกัด.
อรรถพล ใหญ่สว่าง. (2559). พยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
White, J. H., Lester, D., & Gentile, M. (2011). The utilization of forensic science and criminal profiling for capturing serial killers. Forensic Science International, 209(1-3), 160-165. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2011.01.022
