กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันและแก้ไขมลพิษทางอากาศ ในกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสาเหตุที่ทำให้เกิดมลพิษทางอากาศในกรุงเทพมหานคร 2) ศึกษาผลกระทบต่อมลพิษทางอากาศในกรุงเทพมหานคร 3) ศึกษากระบวนการมีส่วนร่วมการแก้ไขปัญหาและการป้องกันมลพิษทางอากาศในกรุงเทพมหานคร  โดยวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประชากรได้แก่ เจ้าหน้าที่ภาครัฐส่วนท้องถิ่น ผู้นำชุมชนและประชาชนในชุมชนบางพลัด จำนวน 8 คน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์ความคิดเห็นของคนในชุมชน วิเคราะห์ข้อมูลจากผู้ตอบแบบสัมภาษณ์ด้วยการวิเคราะห์สาระ 

ผลการวิจัยพบว่าสาเหตุของการเกิดมลพิษทางอากาศในกรุงเทพมหานครเกิดจาก 1) การเผาไหม้เชื้อเพลิง ทั้งยานพาหนะที่ใช้เครื่องยนต์เบนซินหรือดีเซลและโรงงานอุตสาหกรรมจะปล่อยสารมลพิษที่ไม่พึงประสงค์ ได้แก่ น้ำเสีย
สารมลพิษ และขยะมูลฝอย     2) ลักษณะทางภูมิศาสตร์ของกรุงเทพมหานครเป็นที่ราบลุ่มมีจำนวนประชากรหนาแน่นและใช้รถยนต์ส่วนตัวในการเดินทางจำนวนมากทำให้เกิดมลพิษ  ผลกระทบต่อมลพิษทางอากาศ คือ 1) ผลกระทบด้านสุขภาพเมื่ออยู่ในบริเวณที่มีปริมาณฝุ่นละอองหนาแน่นจะมีอาการแสบตา หายใจไม่สะดวก ส่งผลให้เป็นโรคระบบทางเดินหายใจ หรือเป็นไข้หวัด 2) ผลกระทบต่อสภาพบรรยากาศทั่วไป ฝุ่นละอองจะลดระยะทางในการมองเห็นทำให้ทัศนวิสัยในการมองเห็นลดลง สำหรับกระบวนการมีส่วนร่วมพบว่าข้อมูลที่ภาครัฐให้กับประชาชนมีความเหมาะสมและโปร่งใสในระดับหนึ่งโดยมีการชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับมาตรการ/กิจกรรม นอกจากนี้ยังพบว่าประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลได้โดยการรับรู้ข้อมูลข่าวสารผ่านช่องทางการสื่อสารต่าง ๆ รวมทั้งเปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็น แต่อย่างไรก็ตาม พบว่า บุคลากรและงบประมาณไม่เพียงพอต่อการดำเนินงานทำให้การมีส่วนร่วมไม่ครอบคลุม